YouTube için ücretsiz görsel, video ve müzik kaynakları: lisans ve telif rehberi

Ücretsiz görsel, video ve müzik bulmak kolaydır; doğru lisansla kullanmak ise disiplin ister. Bir içeriği kullanmak için hakkınız yoksa videonuz Content ID talebi alabilir, gelirini kaybedebilir, hatta kanal olarak telif hakkı ihtarı alabilirsiniz. Bu rehberde en çok kullanılan kaynakların lisans şartlarını özetliyoruz. Bu yazı hukuki tavsiye değildir; her dosyanın lisansını kendi sayfasında kontrol edin.

Önce lisansı okumayı öğrenin

Görsel ve video kaynakları

Pexels. Fotoğraf ve videoların ticari kullanımına izin verir; atıf gerekmez (ama teşekkür edilir); değiştirebilirsiniz. Yasaklar: değiştirmeden satmak, görüntüdeki kişi ya da markaların ürününüzü onayladığını ima etmek, görüntüyü marka adı ya da işaret olarak tescil etmek, tanınabilir kişileri kötü ya da rahatsız edici bağlamda göstermek (Pexels lisansı).

Pixabay. Pixabay İçerik Lisansı ticari kullanıma ve değiştirmeye izin verir, atıf zorunlu değildir; ama değiştirmeden bağımsız içerik olarak satmak, tanınabilir marka ve logoları ticari amaçla kullanmak, kişileri yasa dışı ya da ahlaka aykırı biçimde göstermek ve yanıltıcı kullanım yasaktır (Pixabay lisans özeti). Sayfa, YouTube Content ID ya da müzik kaynaklı talepler hakkında ayrıca bir güvence vermez; müziği kullanmadan önce parça sayfasındaki koşulları okuyun.

Unsplash. Fotoğrafları ticari amaçla kullanabilir, değiştirebilirsiniz; atıf gerekmez. Değiştirmeden satmak ya da rakip bir hizmet oluşturmak için görselleri derlemek yasaktır (Unsplash lisansı).

Wikimedia Commons. Gerçek kişi, yer ve olay fotoğrafları için çok değerlidir; ama her dosyanın lisansı ayrıdır. Dosya sayfasında lisans, yazar ve atıf biçimi yazar. CC BY-SA gibi lisanslar, değiştirdiğiniz eserin aynı lisansla paylaşılmasını ister; kamu malı ve CC0 dosyalarda yasal atıf zorunluluğu yoktur ama kaynak belirtmek önerilir. Wikimedia Vakfı, lisans doğruluğuna dair garanti vermez; şüphede kalırsanız kullanmayın (Commons yeniden kullanım rehberi).

Müzik ve ses efektleri

YouTube Ses Kitaplığı. YouTube Studio'da bulunur; telifsiz müzik ve ses efektleri içerir. YouTube İş Ortaklığı Programı'ndaysanız bu parçalarla videonuzdan para kazanabilirsiniz ve parçalar Content ID sistemiyle talep edilmez. Bazı parçalar (Creative Commons lisanslı olanlar) açıklamada sanatçıya atıf ister; “Atıf gerekmez” filtresiyle bunlardan kaçınabilirsiniz. YouTube, yalnızca Ses Kitaplığı'ndaki parçaların kendi açısından telif güvenli bilindiğini, diğer “telifsiz” kaynaklardan doğan sorunlardan sorumlu olmadığını belirtir (YouTube Yardım).

Freesound. Topluluğun yüklediği ses efektleri; her ses CC0, CC BY ya da CC BY-NC lisanslıdır. CC BY-NC sesleri para kazanan kanalda kullanmayın; CC BY sesler için atıf yazın. Freesound'un kendi SSS sayfası da bir Content ID eşleşmesinin çoğunlukla itirazla çözülebildiğini söyler (Freesound SSS).

Diğer müzik kütüphaneleri. Sanatçı-lisansı doğrudan veren platformlarda parçanın lisans belgesini ya da sayfasını saklayın; Content ID talebi gelirse bu belge itiraz için kanıtınızdır.

Content ID talebi geldiğinde

1. Talebin ne olduğuna bakın (Studio > İçerik > Telif hakkı). Talep, yalnızca gelirin hak sahibine gitmesi ya da videonun engellenmesi olabilir.
2. Lisans belgeniz varsa itiraz edin: parça sayfasının ekran görüntüsü, indirme tarihi ve lisans adı yeterli olabilir.
3. Belgeniz yoksa parçayı değiştirin ya da videoyu düzenleyin.

Atıf nasıl yazılır?

Lisans metnindeki biçimi izleyin; genel şablon şöyledir:

Müzik: “Parça adı” — Sanatçı (kaynak bağlantısı), CC BY 4.0 lisansıyla.
Fotoğraf: “Görsel adı” — Yazar / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Örneğin Mecra'nın tanıtım videosunda kullandığımız müzik CC BY 4.0 lisanslıdır ve sayfadaki not satırında sanatçı ile kaynak belirtilmiştir; bu yaklaşımı kendi videolarınızda da izleyebilirsiniz.

Yapay zekâ ve otomasyonla kullanırken

Otomatik görsel çeken bir araç, her görseli lisansı doğrulanmış kaynaklardan almalı ve atıf gereken görseli kaynağıyla birlikte göstermelidir. Aracın hangi kaynaklardan çektiğini, lisansı nasıl doğruladığını ve atıfı nasıl ele aldığını sorun (araç seçme rehberi). Mecra, sahnede adı geçen kişi, takım ya da yer için gerçek bir fotoğrafı kaynağıyla birlikte gösterir; genel görselleri ise Pexels gibi lisanslı kaynaklardan alır.

Kontrol listesi

• [ ] Her materyalin lisansını kendi sayfasında okudum.
• [ ] Ticari kullanım hakkı var (CC BY-NC değil).
• [ ] Atıf gerekiyorsa açıklamaya yazdım.
• [ ] Müzik için lisans belgesini sakladım.
• [ ] Kişi, logo ve marka içeren görselleri yanıltıcı ya da onay ima eden biçimde kullanmadım.
• [ ] Şüpheli içeriği kullanmadım.

Kaynaklar

• Pexels lisansı
• Pixabay İçerik Lisansı özeti
• Unsplash lisansı
• Wikimedia Commons: içeriği yeniden kullanma
• YouTube Ses Kitaplığı (YouTube Yardım)
• Freesound SSS